إِنَّ لَكَ فِي النَّهارِ سَبْحاً طَوِيلًا تو را در هنگام روز آمد و شدى دراز است . » در اين مورد دو نظر وجود دارد كه هر دو به درمان توهم تناقض ميان كارهاى اساسى انسان در شب و كارهاى اساسى او در روز منجر مىشود ، چرا كه اسلام آن دو را مكمّل يكديگر در نظر مىگيرد : / 25 رأى اوّل : « السبح » به معنى مهام و عمل است ؛ « سبحوا القوم » يعنى قوم به راه افتادند و در زمين پراكنده شدند ، « 36 » پس چنان مىنمايد كه قرآن مىخواهد به ما بگويد كه مؤمن را دو مسئوليت است : يكى در هنگام روز براى انجام دادن دهها كار مهم ، و ديگرى در شب كه محدود به قيام او است ، و هر اندازه مسئوليت روزانه در راه تحصيل علم يا جهاد در راه خدا يا تلاش براى به دست آوردن روزى حلال بزرگ باشد ، بدل كردن مسئوليت شب به روز خطا است ، چرا كه شخص عالم اگر در طلب علم خود خلوص نداشته باشد ، زيان علم بر او و بر مردم از سود آن بيشتر خواهد شد ، و آن كس كه علم را مفيد و صاحب علم را ملتزم به رسالت او در زندگى قرار مىدهد ، به واژگون كردن حقايق نخواهد پرداخت و خود و علم خويش را به هيچ حكومت يا طاغوت يا مترف نخواهد فروخت ، و اين ايمانى است كه از قيام در شب نصيب او مىشود . نيازمندى مؤمن به قيام شب در هر جا كه باشد ، نيازى قطعى و مؤكّد است ، زيرا كه گشت و گذار دراز او در روز با بدنى است كه ناگزير بايد در آن عقل و روحى وجود داشته باشد كه آن را جز در پيوستگى به خدا و پيروى از وحى او نخواهد يافت ، و اين خطايى بسيار زشت است كه آدمى به آمد و شدهاى دراز روزانه و فرو رفتن در ژرفناهاى آن بپردازد ، در حالى كه خود را براى اين كار آماده نكرده است ، و امام على ( ع ) در اين باره تأكيد كرده است كه هر فضيلتى كه پرهيزگاران در روز به آن دسترس پيدا كنند ، ثمره قيام ايشان در هنگام شب است ،

--> ( 36 ) - المنجد ، ماده سبح .